काठमाडौँ — पछिल्लो छ महिनामा नेपालबाट ३३३ जना विदेशी नागरिकलाई निष्कासन गरिएको छ। उनीहरूलाई विभागीय नियम तथा भिसा शर्त उल्लंघन गरेको, गैरकानुनी गतिविधि र धर्म प्रचारमा संलग्न भएको आरोपमा नियन्त्रणमा लिएर जरिवाना लगाएर देश फर्काइएको हो।
समयसीमाको हिसाबमा साउन २०८२ देखि पुस मसान्तसम्मको अवधिमा यी निष्कासन कार्यवाहीहरू भएको बताइएको छ। पक्राउपछिको कारबाहीमा कतिपयलाई थप अनुसन्धानका लागि प्रहरीले सम्हालेको थियो भने धेरैलाई देश फर्काएर निश्चित अवधि प्रवेश नपाउने प्रतिबन्ध समेत लगाइएको छ।
आरोपित गतिविधिहरूमा भिसा शर्त उल्लंघन, गैरकानुनी ‘म्यारिज ब्युरो’ सञ्चालन, धर्म प्रचारमा संलग्नता र अन्य शंकास्पद कार्यहरू पर्दछन्। केही व्यक्तिहरूले कम्पनी खोलेर भिसा पाएका थिए, तर वास्तविक लगानी नभएको पाइएको छ। यसैगरी, क्रिश्चियन धर्म प्रचारमा संलग्न विदेशी नागरिकसमेत पक्राउ परेका छन्।
विशेष घटनाहरूमा कोरियन मूल अमेरिकी नागरिकलाई रकम असुल गरेको आरोपमा पक्राउ गरिएको थियो भने चिनियाँ नागरिकलाई महाराजगन्जबाट निष्कासन गरिएको थियो। सोह्रखुट्टे क्षेत्रमा चार अन्य चिनियाँलाई पनि पक्राउ गरिएको थियो। धार्मिक प्रचारमा संलग्न अमेरिकी र चिनियाँ नागरिकलाई काठमाडौँबाट पक्राउ गरी प्रतिबन्ध लगाइएको छ।
अध्यागमन विभागले सन् २०२६ को जनवरी १ देखि लागू गरिएको विदेशी नागरिक व्यवस्थापन सूचना प्रणाली मार्फत भिसा उल्लंघन, गतिविधि निगरानी र सुरक्षा व्यवस्थापन थप कडा बनाएको बताएको छ। यो प्रणाली अहिले काठमाडौं उपत्यकामा लागू भइसकेको छ र मार्च १ देखि उपत्यकाबाहिर पनि अनिवार्य हुने तयारीमा छ।
यो निष्कासन अभियान नेपालमा विदेशी नागरिकको गतिविधि नियमन कडाइ गर्ने प्रयासको एक भाग हो। विगत वर्षमा मात्र ५०१ विदेशी नागरिक निष्कासन गरिएको थियो। नेपालमा भिसा उल्लंघन, गैरकानुनी रोजगार, मानव–पठाउने व्यापार, साइबर अपराध र धर्म प्रचारजस्ता गतिविधिहरूलाई गम्भीर सुरक्षा चुनौतीका रूपमा हेरिएको छ ।
