काठमाडौँ — विश्वभरका अस्पतालहरूमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को प्रयोग तीव्र रूपमा बढ्दै जाँदा यसले स्वास्थ्य सेवा प्रणालीको कार्यक्षमता सुधार गर्न थालेको देखिएको छ । रोग पहिचान, बिरामी व्यवस्थापनदेखि प्रशासनिक कार्यसम्म एआईको भूमिका विस्तार हुँदै गएको छ ।
पछिल्ला अध्ययन तथा स्वास्थ्य क्षेत्रका रिपोर्टहरूका अनुसार अस्पतालहरूमा एआईको प्रयोगले चिकित्सकहरूको कागजी काम घटाउने, बिरामीको विवरण विश्लेषण गर्ने तथा उपचार प्रक्रियालाई छिटो बनाउन सहयोग गरिरहेको छ । केही अस्पतालहरूमा एआई उपकरणले चिकित्सकहरूको अभिलेख व्यवस्थापन समय ४० प्रतिशतभन्दा बढी घटाएको बताइएको छ ।
यसैबीच बेलायतको स्वास्थ्य प्रणालीमा प्रयोग गरिएको एआईमा आधारित नयाँ प्रणालीले कर्मचारीको सम्भावित राजीनामा पहिल्यै अनुमान गर्ने क्षमता देखाएको छ । यसले अस्पताल व्यवस्थापनलाई मानव स्रोत योजना बनाउन सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
स्वास्थ्य क्षेत्रमा प्रयोग भइरहेका केही उन्नत एआई प्रणालीले चिकित्सा तस्बिर विश्लेषण तथा रोग पहिचानमा उच्च सटीकता प्रदर्शन गर्न थालेका छन् । केही परीक्षणहरूमा एआईले ९४ प्रतिशतभन्दा बढी कार्यक्षमता देखाएको रिपोर्ट सार्वजनिक भएको छ ।
यद्यपि विशेषज्ञहरूले एआईलाई चिकित्सकको विकल्पभन्दा पनि सहयोगी प्रविधिका रूपमा लिनुपर्ने बताएका छन् । गोपनीयता, तथ्यगत त्रुटि तथा अत्यधिक निर्भरता जस्ता चुनौती अझै कायम रहेको उनीहरूको भनाइ छ ।
