काठमाडौं ।
पश्चिम एसियामा जारी इरान–अमेरिका संघर्षले अब भारतको भान्छा र रेस्टुरेन्टका भाँडा–चुलोमा पनि असर पुर्याउन थालेको छ। वैश्विक ऊर्जा आपूर्तिमा आएको अवरोधले खाना पकाउने ग्यास (एलपीजी) को आपूर्ति र मूल्यमा तीव्र समस्या निम्त्याइरहेको छ।
भारत सरकारले खाना पकाउने ग्यासको आपूर्तिमा ठूलो उद्योगपतिलाई पछि राख्दै सर्वसाधारणलाई प्राथमिकता दिने निर्णय गरेको छ। अस्पताल, विद्यालय र आपतकालीन सेवाहरुलाई प्राथमिकता दिइएको छ, जसले व्यवसायिक प्रयोजनका लागि उपलब्ध ग्यासको मात्रा घटाएको छ।
देशभर गैस डिपोहरुमा लामो लाइन लागेको छ र ग्यासको भाउ ६० रुपैयाँसम्म बढेको जनाइएको छ। भारतले वार्षिक रूपमा करिब ३१ मिलियन टन एलपीजी प्रयोग गर्छ, जसको धेरै हिस्सा आयातमा निर्भर छ। प्रमुख आपूर्तिकर्ताहरुको उत्पादन घटेको र हर्मुजको मार्ग अवरुद्ध भएको कारणले आपूर्ति संकट गहन भएको हो।
बेंगलुरु, दिल्ली, हैदराबाद, मुम्बईजस्ता ठूलो शहरका रेस्टुरेन्ट र होटलहरुले एलपीजी अभावका कारण व्यवसाय बन्द गर्ने, समय घटाउने तथा संचालनमा कठिनाइको सामना गरिरहेका छन्। व्यापारिक संगठनहरुले उद्योगलाई ग्यास उपलब्ध गराउन सरकारसँग माग उठाएका छन्, नत्र धेरै व्यवसायले आगामी दिनमा बन्द हुनसक्ने चेतावनी दिएका छन्।
सरकारले कालोबजार नियन्त्रण, आपूर्ति सहज पार्ने कदम तथा भण्डारण वृद्धि जस्ता प्रयासहरू अगाडि बढाइरहेको छ। साथै, नयाँ स्रोत र वैकल्पिक आपूर्तिकर्ता खोज्ने बारे पनि छलफल जारी छ।
यो संकट त्यहाँको युद्धले मात्र सीमित नभएर आपूर्तिकर्ता र यातायात मार्ग (जस्तै स्ट्रेट अफ हर्मुज) मा अवरोध मार्फत भारतसमेतका देशहरुलाई प्रभावित गर्दैछ, जसले ऊर्जा बजार र खाद्य सेवा सेक्टरमा ठूलो झट्का पुर्याउँछ।
