माघ २४, २०८२ — अमेरिका र इरानबीच ओमानको मस्कटमा गत शुक्रबार भएको प्रत्यक्ष वार्तामा अमेरिका–इरान सम्बन्धका विवादित विषयबारे कूटनीतिक प्रयास फेरि बढेको छ। अमेरिकी र इरानी उच्च कूटनीतिज्ञहरूबीच भएको छलफलमा केही प्रगति संकेत भएता पनि कुनै ठोस सहमति भने हासिल भएको छैन।
वार्तामा इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराक्ची नेतृत्वको प्रतिनिधि र अमेरिकी तर्फ राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका विशेष दूत स्टिभ विटकोफ तथा ज्यारेड कुश्नर सहभागी थिए। ओमान सरकारले मध्यस्थता गरेको उक्त बैठक सकारात्मक दिशामा अघि बढिरहेको इरानी अधिकारीहरूको भनाइ रहेको छ।
इरानी विदेशमन्त्री अराक्चीले अमेरिकाले वार्ता अघि बढाउन राखेका तीन सर्तहरूबारे स्पष्ट शैलीमा प्रतिक्रिया दिएका छन्। तर उनले भनेका छन् कि आणविक कार्यक्रमबाहेक अन्य विषयहरूमा अमेरिकासँग छलफल नहुने उनको सरकारको अडान कायमै रहेको छ। अमेरिका–इरानबीचको तनावका मुख्य विषयहरूमा वर्षौँदेखि जारी विवादको केन्द्र रहेकै इरानको आणविक कार्यक्रम रोक्न, क्षेत्रीय सशस्त्र समूहहरूलाई दिइने समर्थन घटाउन र इरानभित्रको मानवअधिकार समस्या समेटिएको छ।
इरानले परम्परागत रूपमा आफ्नो आणविक कार्यक्रमलाई “शान्तिपूर्ण” उद्देश्यमा रहेको दाबी गर्दै आएको छ। त्यसैक्रममा युरेनियम समृद्धीकरण गर्ने अधिकारमा जोड दिएको र मिसाइल क्षमताको विषयलाई छलफलको भाग नबनाउने स्पष्टता दिएको कूटनीतिज्ञहरूले बताएका छन्।
वार्तासँगै अमेरिकी तर्फबाट इरानसँग व्यापार गर्ने देशहरूले उत्पादमा २५% भन्सार शुल्क लगाउने कार्यकारी आदेश जारी गरिएको छ, जसले दबाब बढाउने रणनीतिको संकेत गरेको बताइएको छ। तर दुवै पक्षले पुन: सम्वादका लागि ढोका खुला भएको जनाएकोले भविष्यमा थप बैठक हुने सम्भावना देखिएको छ।
यो वार्ता मध्यपूर्वमा लामो समयदेखि चलेको तनाव र द्विपक्षीय सम्बन्ध सुधारको प्रयासबीच भएको एक महत्वपूर्ण पहलको रूपमा लिइँदैछ।
