काठमाडौं ।
दैनिक जीवनमा धेरैले चुइगम चपाएर “दिमाग चल्छ” जस्तो अनुभव गर्ने गर्छन् । सामाजिक सञ्जालदेखि साथीभाइसम्म यसबारे अनगिन्ती भ्रम चलिरहेका बेला, स्नायुरोग विशेषज्ञ डा. सुरेश सापकोटा ले यसबारे वैज्ञानिक दृष्टिकोणबाट अर्थपूर्ण जवाफ दिएका छन् ।
डा. सापकोटा अनुसार, चुइगम चपाउँदा दिमागमा छोटो समयका लागि सतर्कता र ध्यानमा सुधार देखिन सक्छ । यसको मुख्य कारण चुइगम चपाउँदा मस्तिष्कमा रगतको प्रवाह अलिकति बढ्नु हो जसले अल्पकालका लागि जागरूकता र एकाग्रता सुधार गर्छ । तर त्यसैअनुसार, **यो स्मरणशक्ति (मेमोरी) लाई दीर्घकालीन रूपमा वृद्धि गर्ने प्रमाण यथेष्ट छैन **, र यसलाई प्रभावकारी दिमागी फाइदाको उत्तम उपाय भनेर मान्न मिल्दैन ।
विशेषज्ञले भनेका छन् कि मस्तिष्कको क्षमतालाई दीर्घकालीन रूपमा मजबुत बनाउनका लागि नियमित पर्याप्त निद्रा, सन्तुलित आहार, व्यायाम र तनाव व्यवस्थापन जस्ता उपायहरू बढी मायावी छन् । उदाहरणका लागि, पर्याप्त निद्राले स्मरणशक्ति र एकाग्रतालाई सकारात्मक रूपमा प्रभाव पार्छ भने सन्तुलित पोषणले स्नायु प्रणालीलाई समर्थन गर्दछ ।
चुइगम चपाउने क्रियाले गिजाका मांसपेशीहरू र मस्तिष्कका मोटर तथा सेन्सरी क्षेत्रलाई केही सक्रिय पार्न सक्छ । तर स्मरणशक्तिमा यसको प्रभाव मिश्रित र सिमित रहेको अनुसन्धानहरूले देखाएको छ । यसबाहेक, धेरै चुइगम लामो समयसम्म चपाउँदा गिजा तथा जॉइन्टमा तनाव बढ्नु, दाँत र पेटसम्बन्धी समस्या पनि देखिन सक्छ । त्यसैले सन्तुलन र मापदण्डमा यसको प्रयोग गर्न विशेषज्ञले सल्लाह दिन्छन् ।
सारमा, चुइगमले अल्पकालीन सतर्कता र ध्यान बढाउन सक्छ, तर यो दीर्घकालीन दिमागी तेजिलोपनको सुनिश्चित उपाय होइन । दीर्घकालीन स्मरणशक्ति र दिमागी स्वस्थ्यका लागि स्वस्थ जीवनशैली अपनाउनु नै उत्तम उपाय हो ।
