काठमाडौँ ।
नेपालले सर्वव्यापी ह्युमन पॉपिलोमाभाइरस (HPV) खोप कार्यक्रम अन्तर्गत १,४६,०००० भन्दा बढी किशोरी केटीहरुलाई HPV खोप प्रदान गरेको छ, जुन गर्भाशयको क्यान्सरलाई रोक्न महत्त्वपूर्ण कदम हो। यस अभियानमा Gavi, WHO र UNICEF को सहयोगमा करिब ९४% प्रशासनिक कभरज पुर्याइएको छ।
नेपालले यो कार्यक्रम ४ फेब्रुअरी 2025 मा थालिएको थियो। लक्षित समूहमा ग्रेड ६–१० का विद्यालयकी केटीहरू तथा स्कुल बाहिरका १०–१४ वर्ष उमेरकी केटीहरू समावेश थिए। अभियानपछि HPV खोपलाई नियमित खोप कार्यक्रममा समावेश गरिएको छ — अब हरेक वर्ष ग्रेड ६ का केटीहरू (वा १० वर्ष उमेरका स्कुलबाहिरका केटीहरू) लाई नियमित रूपमा खोप दिइनेछ।
यो अभियानले नेपालमा गर्भाशयको क्यान्सरको जोखिम घटाउने ठूलो लक्ष्य लिएको छ। गर्भाशयको क्यान्सर महिलाहरूमा दोस्रो सबैभन्दा सामान्य क्यान्सर हो र धेरै ज्यान लिने रोग पनि हो। सरकारको लक्ष्य २०३० सम्ममा:
✔︎ ९०% किशोरीलाई HPV खोप दिनु र
✔︎ ३०–४९ वर्ष उमेरकी ९०% महिलालाई गर्भाशयको क्यान्सर स्क्रिनिङ गराउनु।
विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) ले नीति निर्णय, तालिम, योजना निर्माण, आयोजन तथा निरीक्षण कार्यमा लगातार प्राविधिक सहयोग गरेको छ। HPV खोप कार्यक्रमको सफल कार्यान्वयनमा सूचना, प्रशिक्षण तथा अनुगमन प्रणाली स्थापना गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।
